Po co wiedzieć jak się uczyć?

CZ2. Po co wiedzieć jak się uczyć.

„Dlaczego próbujemy się uczyć bez wiedzy o tym, jak w ogóle mamy skutecznie kodować informacje?”

Bez podstawowej wiedzy w konkretnej dziedzinie np. nie wykujemy miecza, czy nie nauczymy się windsurfingu. Nie można mieć pretensji do człowieka, który nie wie jak coś zrobić, jeśli tego nie umie. Skąd więc pretensje do uczniów, że czegoś nie umieją skoro nikt ich nie nauczył jak się uczyć? Oprócz nieprzydatnych rad w stylu „skoncentruj się”, czytaj uważniej” czy „pracuj więcej” raczej nikt nie daje uczniowi skutecznych narzędzi do kodowania nowych informacji.

Jak wygląda typowy proces uczenia się u ucznia?

Najpierw nasz Jaś czyta fragment tekstu i stara się zrozumieć i przyswoić poszczególne zdania. Następnie w trakcie czytania albo niedługo po nim zaznacza najważniejsze fragmenty za pomocą zakreślenia lub podkreślenia. W trzeciej fazie nie robi nic aż do dnia lub maksymalnie 2 dni przed sprawdzianem. Wtedy czyta drugi raz, skupiając się na zaznaczonych fragmentach i stara się jak najwięcej zapamiętać… Brzmi znajomo?

John Dunlosky i K. Rawson, profesorowie psychologii przeprowadzili badania, z których wynikało, że uczniowie uczący przedstawioną powyżej metodą zdali test średnio na 74%, jednak przeprowadzony ponownie ten sam test 3 dni później, dał rezultat 29% poprawnych odpowiedzi. Ten klasyczny, najczęściej używany przez uczniów sposób uczenia się prowadzi do 3Z – zakuć, zdać, zapomnieć.

Kilka naukowych faktów:

Za każdym razem, gdy poznajemy nową informację, nasz mózg zmienia się fizycznie, co specjaliści nazywają neuroplastycznością. Eksperymenty prowadzone przez profesor Boyd pokazały, że jeśli mózg został uszkodzony np. podczas udaru czy wypadku, to uczenie się nowych rzeczy pozwala naprawić komórki dewastowane przez chorobę. Taka silna zmiana może nastąpić jednak tylko wtedy – gdy uruchomimy tzw pamięć długotrwałą. Uczenie się sposobem podanym w przykładzie, uruchamia jedynie pamięć krótkotrwałą, dlatego sprawdzanie poziomu wiedzy po 3 dniach dało tak słaby wynik. Nasz mózg pamięć krótkotrwałą, po jakimś czasie czyści, bo ma ona mniejszą pojemność niż pamięć długotrwała.

Nasze mózgi w systemie edukacji szkolnej zbyt często kodują informacje w pamięci krótkotrwałej, stad tak mizerny efekt tego uczenia się… dzieje się tak dlatego, że nie znamy technik skutecznej nauki.

NIGDY jednak nie jest za późno na zmianę strategii uczenia się na skuteczniejszą!